Przyznawanie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w XXI wieku budzi wiele kontrowersji. Twórczość laureatów wzbudza różnorodne reakcje – od ciekawości, przez zachwyt, po oburzenie. Taka sytuacja wynika z subiektywności definicji wartościowej literatury, co sprzyja czytelniczym poszukiwaniom i różnorodnym propozycjom. Nagroda docenia pisarzy o unikalnym spojrzeniu na rzeczywistość, mistrzowskim stylu oraz oryginalności. Wyróżniane utwory charakteryzują się niespotykanym ujęciem zjawisk i sugestywnym wyrażeniem ludzkich emocji. Wartością pisarstwa jest szczerość, która jest trudna do osiągnięcia w świecie udawania i naśladownictwa. Kontrowersje związane z Nagrodą Nobla dotyczą także oczekiwań wobec laureatów, którzy często postrzegani są jako autorytety moralne. Gdy talent pisarza nie pokrywa się z jego biografią, czytelnicy czują się zawiedzeni. Nagroda kwestionuje tradycyjne postrzeganie literatury jako dydaktycznej i podważa wiarę w ludzką szlachetność. W XXI wieku rola pisarza jako nauczyciela może prowadzić do rozczarowania. Dodatkowo, związane z nagrodą pieniądze rodzą emocje, takie jak zazdrość i pytania o sprawiedliwość w relacji między sztuką a praktycyzmem.
