Klaartje de Zwarte-Walvisch Livres

Am 22. März 1943 dringen „Judenjäger“ in das Amsterdamer Haus von Klaartje de Zwarte-Walvisch ein. Während sie auf ihren Mann warten, vertreibt sich einer von ihnen mit Klavierspiel die Zeit. Die Hölle beginnt langsam. Die Registrierung erweist sich als Internierung, und der neue Wohnort ist in Wirklichkeit ein Konzentrationslager. Das erst vor wenigen Jahren entdeckte Tagebuch der jungen Jüdin Klaartje de Zwarte-Walvisch ist in mehrfacher Hinsicht ein Wunder: Sie kann fast täglich protokollieren, was sie erlebt, ohne entdeckt zu werden. Kurz bevor sie den Zug in ein Vernichtungslager besteigt, übergibt sie das Tagebuch heimlich einem Verwandten, dem gegen alle Wahrscheinlichkeit die Flucht gelingt. Mehr als sechzig Jahre nach Kriegsende werden die Hefte in seinem Nachlass entdeckt. Ein Wunder sind die Aufzeichnungen aber vor allem, weil es kein zweites Zeugnis gibt, das so furchtlos und unbefangen, so wütend und fassungslos und zugleich mit so viel Witz und Ironie schildert, welches Schicksal die niederländischen Juden zu erleiden hatten.

Bij de voorbereidingen voor de tv-serie De Oorlog stuitte een onderzoeker van de NPS in het Joods Historisch Museum op een bijzonder dagboek. In dit dagboek, geschreven in de eerste helft van 1943, beschrijft een joodse vrouw haar rampzalige ervaringen op weg naar de vernietiging. Na haar arrestatie wordt ze enige tijd vastgehouden in de Hollandse Schouwburg in Amsterdam. Elke dag noteert ze de taferelen van wanhoop op die verzamelplaats voor joden. Daarna verblijft ze drie maanden in Vught. Ze schrijft er vrijwel elke dag, over de dwangarbeid, de wreedheid van de bewakers en het gruwelijke kindertransport, waarvan ze begin juni 1943 ooggetuige is. Haar dagboek is in feite een lange aanklacht tegen haar vervolgers, geschreven in een directe, rauwe stijl. Na uitvoerig speurwerk is vast komen te staan wie dit unieke document geschreven heeft: Klaartje de Zwarte-Walvisch. Een joodse vrouw uit Amsterdam, naaister van beroep. Ze is niet ouder geworden dan 32 jaar. Ze werd gedeporteerd, van Vught naar Westerbork, en van daar naar Sobibor. Haar dagboek bleef lang verborgen, maar ziet nu het licht: een aangrijpende getuigenis uit de eerste hand van een van de 102.000 Nederlandse slachtoffers van de holocaust.