The City is Born
Modernism in Gdynia Between the Wars




Modernism in Gdynia Between the Wars
Album przygotowano z okazji setnej rocznicy urodzin Karola Wojtyły, przypadającej 18 maja 2020 r. Okrągłe jubileusze sprzyjają refleksji i wspomnieniom. Publikacja ukazuje doświadczenie Adama Bujaka, krakowskiego fotografa, którego prace ilustrują książkę. Osoba Ojca Świętego jest najważniejszym tematem jego działalności artystycznej. Droga Bujaka jako fotografa dokumentującego najpierw posługę Wojtyły, a później papieża Jana Pawła II, rozpoczęła się w Krakowie, do tych wczesnych wspomnień nawiązuje w albumie. Kadry Bujaka to zapis działań charyzmatycznego człowieka oraz jego wpływu na wydarzenia. Dokumentacja, przefiltrowana przez obiektyw artysty, pozwala mu na ponowne spotkanie z duchowym przewodnikiem w sferze pamięci. Czytelnicy mają możliwość obcowania z fotograficzną opowieścią, składającą się z wydarzeń, które były dla artysty szczególne, głęboko go poruszając i fascynując.
Przełom XIX i XX wieku to czas, kiedy idee modernizacyjne w sztuce łączyły się z odrodzeniem narodowym. W wielu europejskich krajach poszukiwania stylów podkreślających odrębność miały w przypadku Polaków szczególny charakter. Polski styl narodowy, odwołujący się do tradycji szlacheckiej Rzeczypospolitej oraz sztuki ludowej, miał manifestować kulturową niezależność narodu podzielonego między zaborców i jego prawo do niepodległego państwa. Katalog prezentuje pierwszy etap tych poszukiwań, których wynikiem były koncepcje dotyczące różnych gałęzi sztuki. W ośmiu esejach omówiono ich genezę oraz przykłady w architekturze, meblarstwie, urządzaniu wnętrz, kaflarstwie, modzie, grafice, malarstwie i fotografii. Obszerny album, podzielony tematycznie na pięć części, przedstawia koncepcję polskiego ubioru narodowego, styl zakopiański, styl huculski oraz przedmioty codziennego użytku, dekoracje i plakaty zaprojektowane przez artystów związanych z Towarzystwem Polska Sztuka Stosowana. Publikacja towarzyszy wystawie, która otwiera serię 4 x nowoczesność, ukazując różnorodne interpretacje nowoczesności w historii Polski XX i XXI wieku.
The year 1989 signaled a transformative period marked by the end of communism and the onset of post-communist change across Eastern Bloc countries. This era saw nations embracing free elections, reclaiming sovereignty, and shifting towards free-market capitalism. The latter half of 1989, known as the “Autumn of Nations,” heralded the liberation of East-Central Europe from Soviet control, culminating in the Soviet Union's collapse and the conclusion of the Cold War in Europe. This new era brought significant political, economic, and cultural shifts, fostering individual liberties and civil rights while rebuilding national identities across the continent. Culture emerged as a catalyst for change, with the abolition of censorship, removal of communist monuments, and renaming of streets. These radical cultural shifts influenced the art of the time, reflecting the evolving ideologies and institutional sponsorship that favored three artistic approaches. Some artists directly engaged with the changes, creating works that commented on current events or envisioned the future direction of transformation. Others observed from a distance, emphasizing the diverse historical contexts and cultural identities that shaped these developments. Additionally, contemporary art played a crucial role in how we remember the communist past, questioning its legacy while highlighting its enduring impact. This body of work, related to the post-1989 tran