Stanisław Srokowski Ordre des livres

Huta Pieniacka przed masakrą liczyła 172 gospodarstwa i około 1000 mieszkańców, we wsi znajdowała się również spora liczba uciekinierów z innych miejscowości. We wczesnych godzinach porannych 28 lutego 1944 roku miejscowość została otoczona przez 500-600 żołnierzy ukraińskich formacji policyjnych SS. Wojsko wspierali członkowie UPA oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wsi. Napastnicy zaczęli przeszukiwać zabudowania, a mieszkańców zgromadzili w kościele i szkole znajdujących się w centrum wsi. Zabudowania podpalono. W czasie zagłady została wymordowana niemal cała ludność Huty Pieniackiej. Uciekinierzy po latach napisali wspomnienia, złożyli swoim najbliższym relacje, przekazane po latach historykom, i instytucjom naukowym. Wielu z nich złożyło też odpowiednie zeznania przed prokuratorami IPN. W ten sposób powstała obszerna dokumentacja tragedii. Materiał badawczy, zawiera 100 opowieści świadków dramatu oraz sporą liczbę wspomnień, strof poetyckich i luźnych zapisków. Autor dotarł również do dokumentów historycznych, rozkazów wojskowych, raportów Armii Krajowej, odpowiednich fragmentów kroniki 14 Dywizji SS Galizien, materiałów niemieckich, ukraińskich i rosyjskich, które pozwoliły na ustalenie przebiegu akcji pacyfikacyjnej i jej zakończenia. Naród, który nie szanuje swojej przeszłości, nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości Józef Piłsudski

Stanisław Srokowski, ceniony za takie prozatorskie utwory jak „Ukraiński kochanek”, „Strach”, czy „Nienawiść” ( ekranizacja - „Wołyń” W. Smarzowskiego), a także za nowatorskie i piękne wiersze, w powieści „Dwie miłości licealisty” pogłębia swoje zainteresowanie odkrywczymi formami twórczej ekspresji. To oryginalna, a zarazem uniwersalna książka dla młodzieży licealnej i studentów, a także dla starszego pokolenia, które ceni sobie ironię, dowcip i satyryczne spojrzenie na rzeczywistość. Pierwsza wersja tej powieści została nagrodzona w konkursie literackim w latach 80-tych XX w. Kilku wydawców chciało ją opublikować, lecz cenzura nie pozwoliła. Dopiero po przemianach politycznych jedno z wydawnictw wypuściło na rynek kilkadziesiąt egzemplarzy, jednak oficyna szybko wycofała się z działalności edytorskiej i autor nadal nad nią pracował, zmieniając tytuł, strukturę i wyostrzając wymowę. Pisarz z wielką demaskatorską siłą atakuje obłudę, banał i kiczowatość socrealistycznej kultury. I pokazuje ją w świetle karykatury i groteski, nie oszczędzając w bezkompromisowej narracji żadnej z dworskich, ceremonialnych polskich elit. A zarazem ujawnia hart ducha i moralną determinację młodzieży szkolnej w obronie własnej godności. Ostre, ironiczne pióro pisarza nie oszczędza nikogo.

Stanisław Srokowski jest ceniony za ekspresyjny styl oraz wstrząsające opowiadania i powieści kresowe, które zainspirowały film Wojciecha Smarzowskiego, „Wołyń”. Obecnie powrócił do poezji w zaskakujący sposób, ukazując się jako erudyta klasycznych wierszy. Od dzieciństwa żył w świecie duchów, gdzie kresowe dwory, pałace, natura, czary i zaklęcia wypełniały jego wyobraźnię. Z biegiem lat brutalna rzeczywistość, w tym ukraińskie mordy i zbrodnie na polskich ziemiach, przekształciła te fantazje w koszmarne wizje. Te realne akty ludobójstwa splatały się z dziecięcymi lękami, tworząc w poezji związek sztuki z życiem, emocji ze zbrodnią, piękna z szaleństwem. Greckie mity dostarczają poecie materiału do analogii i metafor, łącząc ludzką potrzebę przerzucania mostów ponad epokami. W nowym zbiorze ujawnia kod kulturowy, który wzywa literaturę do powrotu do źródeł i zanurza kulturę w dramatycznej współczesności, poszukując egzystencjalnego początku. Łączy różne czasy, zjawiska, legendy i fantasmagorie, tworząc ponadczasowe laboratorium jedności ducha. Jego śmiały i radykalny sposób postrzegania zjawisk kulturowych otwiera nowe możliwości interpretacyjne dla nowej mitologii świata, a głos Srokowskiego brzmi jako porywający, nowatorski i oryginalny.

Jeśli nie umiemy się upomnieć o tych, którzy ginęli w okrutny sposób, tylko dlatego, że byli Polakami, nie zasługujemy na miano wspólnoty. Najbardziej osobista książka Stanisława Srokowskiego, pisarza od lat upominającego się o sprawiedliwość i szacunek dla ofiar rzezi kresowej. To antologia i chronologia zbrodni ukraińskiego ludobójstwa na Kresach, która pozwoli czytelnikowi uporządkować swoją wiedzę na ten ciągle zakłamywany temat.

Ks. Józef Tischner w „Etyce solidarności” pisze, że donos, jako forma zdrady, staje się głównym grzechem przeciwko solidarności sumień. Dlatego każdy konfident popełnia przestępstwo. „Życie wśród pisarzy, agentów i intryg” to książka dokumentalna. Opowiada o długoletnim inwigilowaniu i prześladowaniu autora przez Służbę Bezpieczeństwa i jej rozliczne siatki agenturalne. Srokowski w 1968 r. wraz młodzieżą szkolną, której był nauczycielem, wyszedł na ulice Legnicy, by protestować przeciwko komunistycznej indoktrynacji. Od tego czasu zaczęły się prześladowania pisarza. Kolejne dziesięciolecia dramatycznie odcisnęły się na jego psychice i działalności twórczej. Srokowski znakomicie splata wątki politycznych szykan z towarzyskimi intrygami, cenzorskimi blokadami i administracyjnymi ograniczeniami. Dochodzą do tego medialne ataki i środowiskowe układy. Unikalną wartością tego fascynującego dzieła są dzienniki twórcy, zderzające się z dokumentami IPN, przekazami prasowymi i donosami konfidentów. Jedna z najciekawszych i najbardziej wartościowych książek, które dokonują rozliczeń z najnowszą historią Polski. Literatura faktu, a zarazem uniwersalny i błyskotliwy epos o zmaganiach ludzkiego losu z demonami zła.

Autor polemizuje s tradičním pojetím románové i povídkové tvorby, experimentuje s neustálým přecházením tématu do jednotlivých žánrů, střídá poezii s prózou a dramatem. Ryba - varování před neuvědomělím násilím, jehož se lze dopustit na dětské duši. Děda - obraz války v mysli malého chlapce. Okno - jediným kontaktem dětského vypravěče ze světem se stává okno. Strach - atmosféru napětí a hrozícího nebezpečí zachycuje autor formou biblického textu. Zrození Lazara - válečné hrůzy vyjádřené fantastickými sny a obrazy. Kohoutí zápas - podobenství o situaci v poválečném Polsku. Nedovyprávěný příběh - fiktivní hra na drama, úvaha a řada dějových linií, z nichž jednou je vznik literárního díla. Nespavost - analýza osamocenosti člověka. Autor používá složité symboliky, obsah je často těžko pochopitelný, experimentuje s vyjadřovacími prostředky. Krédem jeho tvorby je přesvědčení, že každé opravdové poznání je bolestí, trápením, mukou.